Wycieczka Iceland Golden Circle

Pierwsza rzecz, którą trzeba zrozumieć o Złotym Kręgu, to fakt, że nie jest atrakcją. To pętla zwykłej islandzkiej drogi, licząca około dwustu trzydziestu kilometrów, z trzema niezwykłymi miejscami rozmieszczonymi wzdłuż niej i nazwą wymyśloną przez biuro turystyczne. Nie ma bramy, biletu ani godzin otwarcia. Możesz ją przejechać o drugiej nad ranem w czerwcu, a jedyną przeszkodą będzie to, że będziesz chciał spać.

To istotne, bo zmienia cel wycieczki. Nie kupujesz dostępu. Kupujesz kierowcę, komentarz i, zimą, kogoś, kto decyduje, czy wiatr jest zbyt silny, by wyjechać na drogę. W tym kraju ta ostatnia kwestia nie jest drobiazgiem.

Większość wycieczek jedzie w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara, co stawia Þingvellir na pierwszym miejscu. Pokonujesz niski wzniesienie i cała dolina ryftowa otwiera się przed tobą: jezioro, równina i ściana skał ciągnąca się na północ. Ta ściana to krawędź płyty północnoamerykańskiej. Po drugiej stronie równiny, kilka kilometrów dalej, znajduje się krawędź płyty euroazjatyckiej. Schodzisz w dół wąwozem zwanym Almannagjá, między klifami, a szczelina poszerza się o kilka centymetrów rocznie.

Islandczycy odbywali tu swoje zgromadzenia parlamentarne od roku 930, na otwartym powietrzu, na dnie ryftu. Trwało to w tym miejscu przez osiemset sześćdziesiąt lat. Nikt niczego nie budował: przyjeżdżali, spierali się przy Lögberg i wracali do domu. Stojąc tam, rozumiesz ten układ lepiej niż z opisów.

Potem Geysir i małe rozczarowanie, które zamienia się w lepszą historię. Wielki Geysir — ten, który dał nazwę wszystkim gejzerom na ziemi, udokumentowany w islandzkich kronikach od 1294 roku — śpi. Ostatnio wybuchł w 2003 roku. W czasach świetności wyrzucał wodę na siedemdziesiąt metrów.

To, co faktycznie występuje, to Strokkur, sto metrów dalej, i występuje niestrudzenie: co sześć do dziesięciu minut, piętnaście do dwudziestu metrów, czasem czterdzieści. Moment, na który warto czekać, to nie słup wody. To sekunda wcześniej, gdy basen wybrzusza się w gładką niebieską kopułę wielkości samochodu, a wszyscy stojący wokół liny wstrzymują oddech.

Gullfoss to miejsce, które ucisza ludzi. Hvítá — Biała Rzeka, pełna lodowcowej mączki skalnej i wypływająca z Langjökull — płynie przez płaską równinę, spada o jedenaście metrów, skręca o dziewięćdziesiąt stopni i spada kolejne dwadzieścia jeden metrów prosto do szczeliny o szerokości około dwudziestu metrów i długości dwóch i pół kilometra. Latem robi to z prędkością około stu czterdziestu jeden metrów sześciennych na sekundę. Z górnej ścieżki patrzysz w dół na kanion, którego dna nie widać z powodu mgły wodnej.

Niemal stał się elektrownią wodną. W pierwszej połowie XX wieku zagraniczni inwestorzy wydzierżawili go, a Sigríður Tómasdóttir — córka współwłaściciela, która poszła do Reykjavíku boso, by protestować — przypisuje się powstrzymanie ich. Nad wodospadem stoi kamień z jej podobizną. Gullfoss jest trwale chroniony od 1979 roku.

A potem czwarty przystanek, gdzie wycieczki przestają być wymienne. Kerið, dwustu siedemdziesięciometrowy czerwony krater z zieloną wodą na dnie. Friðheimar, gdzie uprawiają pomidory pod światłami na polu lawowym i serwują ci zupę wśród winorośli. Brúarfoss, który ma najbłękitniejszą wodę w kraju. Albo gorący basen na koniec — a po ośmiu godzinach na islandzkim wietrze to ten, którego nikt nie żałuje.